De Mammoetboom
(Sequoiadendron Giganteum)
De mammoetboom behoort
tot de familie der Taxodiaxeae. Tot deze familie behoren onder andere
ook de Californische redwood of Reuzenpijnboom (Sequoia Sempervirens),
de Japanse cypres (Cryptomeria Japonica), de Watercypres (Metasequoia).
Het gebeurt wel vaker dat
de Mammoetboom (Sequoiadendron Giganteum) en de Reuzenpijnboom (Sequoia
Sempervirens) of Redwood onder één noemer worden geplaatst,
de Sequoia. Het moet gezegd dat deze twee bomen verschillen van elkaar.
Ze hebben een verschillend natuurlijk verspreidingsgebied en de Redwood
wordt groter (hoogste boom ter wereld met 112 meter) dan de Mammoetboom
maar minder dik. Wat volgt gaat over de Mammoetboom.
Het is een boom die toch
een hoogte kan bereiken van ongeveer 90 meter. De bomen, hier in
het Arboretum van Tervuren hebben een hoogte tussen 30 en 40 meter.
Van sommige bomen heb ik de omtrek kunnen meten (op 1,50 meter boven
de grond, september 2004) met 4,30 meter tot 6,10 meter als resultaat.
De Sequoiadendron Giganteum
heeft maar één natuurlijk verspreidingsgebied, namelijk
te Californië (VS) op de hellingen van de Sierra Nevada. En
een prachtige concentratie Mammoetbomen vind je terug in het Sequoia Nationaal
Park.In Europa zijn ze ingevoerd in 1853, slechts enkele
jaren nadat ze zijn ontdekt door de eerste immigranten tijdens de
‘goldrush’ van 1849.(een eerst en enig schrijven dateert
van 1833).
Al gauw worden ze her en der in tuinen en parken aangeplant. In
Europa zijn er Mammoetbomen terug te vinden met een diameter van
7 tot 8 meter diameter, dus minstens een eeuw oud.
In 1847 heeft S. Endlicher
de naam ‘Sequoia’ aan deze boom gegeven. Dit ter aandenken
van Sequoyah, een Cherokee indiaan, de uitvinder van het cherokee
alfabet in de jaren 1820 en verdwenen te Mexico in 1843. Wat betreft
onze Mammoetboom, is het wachten tot 1939 na heel wat polemieken,
om tot de benaming Sequoiadendron te komen.
Het betreft de grootste
boom op aarde wat betreft volume. In de VS bevinden zich Mammoetbomen
met een omtrek van 25 meter en hun leeftijd wordt geschat op meer
dan 3000 jaar (berekening gestaafd op metingen van boomstronken
rondom). Er werd en wordt soms nog melding gemaakt van ouderdomrecords
van 6000 jaar (op basis van een gefossileerde boomstronk), wat toch
een beetje overdreven is!
De
laatste studies (2000-2002) , gebaseerd op nieuwe technieken,
hebben de leeftijd van de meeste Mammoetbomen doen dalen. Ook deze
van de meest gekende, namelijk de ‘General Sherman’
die vaak de grootste boom ter wereld wordt genoemd ("the largest
living thing on earth", zeggen de Amerikanen) zou een ouderdom
hebben van 2100-2200 jaar in plaats van 3000 tot 3500 jaar, een
berekening van een paar tientallen jaren geleden. Maar daar tegenover
is het bewezen dat kleinere Mammoetbomen ouder zijn dan hem. Het
zit namelijk zo dat de omtrek van een boom staat in relatie met
zijn groeiritme. En deze hangt rechtstreeks af met de omgeving van
de boom en de variaties in het klimaat die de boom heeft ondergaan
.
De General Sherman en
andere van zijn soortgenoten zijn nog steeds in volle ontwikkeling
en groei. Dus ‘oud’ zijn ze zeker nog niet en niemand
weet wanneer ze hun ‘derde leeftijd’ zullen bereiken!
Meer informatie hieromtrent: http://www.yosemite.org/naturenotes/SequoiaAges.htm.
In
tegenstelling tot hun verwanten (Sequoia Sempervirens), bevinden
de Mammoetbomen zich in hun natuurlijke omgeving op een zekere hoogte
(tussen +/- 1000 en 2500 meter). De bomen zijn volkomen winterhard
en ze doen het dus uitstekend te Tervuren. Een minpunt is wel dat
de wortels meer in de breedte groeien dan in de diepte met als gevolg
de mogelijkheid tot omwaaien bij hevige rukwinden. Hiermee is wel
rekening gehouden bij de aanplanting in het Arboretum te Tervuren.
: onder andere Tsougas en Douglas vormen een beschermingsschild
…
Neem de tijd om deze
prachtige bomen aan te raken. Je zal merken dat hun schors dik,
zacht en sponsig is… (ooit van ‘boksboom’ gehoord?)
Deze schors beschermt de Sequoia tegen vorst maar zeker tegen bosbranden
die regelmatig voorkomen in hun natuurlijk verspreidingsgebied.
Zijn schors is een schuilplaats voor insecten en ander gedierte
bij brand en hij draagt zo bij tot het in stand houden van leven
in het getroffen gebied.
De kegels (vrucht) van de Mammoetboom zijn hard, klein (3 tot 5cm)
en eivormig. Ze openen zich maar na ongeveer 20 jaar of bij brand
door de hitte! Anders gezegd, het vuur controleert en bepaalt zo
mede het in stand houden en/of de natuurlijke aanplanting van deze
groep. De aanblik van een Mammoetboom, met zijn grootte en omvang,
maar ook door de zachtheid van zijn schors geeft een sereen, vredig
en rustig gevoel. Met zijn voeten op aarde maar met het hoofd tussen
de wolken …
Een prachtige Belgische site met betrekking tot de Sequoia op:
http://users.pandora.be/sequoiadendron/index.html
Waar deze Mammoetboom bewonderen in het Arboretum
van Tervuren?
Je vindt ze in groep
7. De oudste en spectaculairste explemplaren staan in een
rij ten westen van groep 7, tegenover de groep 6b: minstens
een vijftiental ( heel imposante ) dateren uit de tijd van de eerste
aanplantingen. Tientallen andere broertjes, duidelijk jonger, staan
discreet opgesteld in de zuidoostelijke hoek van groep 7, niet ver
van de Kapucijnendreef.
Terug
|